GRAUWE KIEKENDIEVEN: NAAR NOORDOOST-GRONINGEN VOOR DE KONINGEN!
- 2 uur geleden
- 3 minuten om te lezen
MINIBUSEXCURSIE, WOENSDAG 20 MEI 2026
Ik herinner me nog goed dat ik als jonge vogelaar elk jaar in ieder geval een keer een Middelste bonte specht binnen onze landsgrenzen wilde zien. Het probleem: destijds was die mooie soort een echte Zuid-Limburgspecialiteit. Een wereldreis binnen Nederland, gevolgd door een stevige wandeling in de hellingbossen rondom Vaals, waren vereist om kans te maken op de soort. Inmiddels gaat het zo goed met Middelste bonte spechten dat een stevige fietstocht inmiddels voldoet. Niet alles wordt minder.
Voor heel veel vogelaars is Grauwe kiekendief ook zo'n soort die je gewoon elk jaar minimaal een keer gezien wilt hebben. Als je de mix van elegantie, sierlijkheid, schoonheid en roofvogel in een blender gooit, kan het niet anders dan dat er iets in de richting van een Grauwe kiekendief uit komt rollen. Maar wat vroeger voor mij en de Middelste bonte specht gold, geldt heden ten dage voor het overgrote deel van de Nederlandse vogelaars en de Grauwe kiekendief. Als je niet het geluk hebt gehad om er eentje tijdens de voorjaarstrek te treffen, is de enige manier om ze te zien een reis naar 'het einde van de wereld', zoals het Oldambt in Noordoost-Groningen voor velen aanvoelt. Grauwe kiekendieven broeden zo goed als uitsluitend in de graanvelden net ten zuiden van de Dollard en tegen de Duitse grens aan. In het deel van Nederland waar de horizon verder weg lijkt dan waar dan ook en en tussen dorpjes die een fascinerende mix van gemoedelijkheid, rust en desolaatheid oproepen, voelen de Grauwe kiekendieven zich, sinds enkele tientallen jaren, weer thuis. Dankzij het werk van o.a. Ben Koks en tegenwoordig het Kenniscentrum Akkervogels met alle vrijwilligers bestaat er een relatief stabiele populatie en is de soort een echte Groningenspecialiteit te noemen. En het mooie is: vanaf enkele doorgaande wegen kun je ze geweldig bekijken zonder gevaar op verstoring. Zeker in de tijd dat ze net aangekomen zijn, is het een genot om ze te zien en te horen baltsen en kun je soms getuige zijn van territoriale twisten tussen de verschillende mannetjes.
Daarmee is ook aardig samengevat wat wij voorgeschoteld kregen. In het ochtenddeel van de excursie zagen we inderdaad het complete plaatje: van foerageren tegen de (net iets te stevige) wind tot baltsen en masculiene krachtmetingen. We zagen ook enkele vrouwtjes, maar deze laatste waren duidelijk minder prominent in beeld. De profileringsdrang zat 'm duidelijk bij het andere geslacht. Daarmee was de excursie al vroegtijdig geslaagd en bleef er nog voldoende tijd over om wat andere gebieden te bezoeken.
Nadat we ook nog even over de kwelder hadden getuurd (o.a. Zeearend) en de hut van de Breebaartpolder hadden bezocht (veel broedende vogels, maar weinig echt opwindends) reden we terug richting 'Stad' voor een bezoek aan het Zuidlaardermeergebied. Daar bevindt zich een tweede Groninger specialiteit: Witwangstern. Eenmaal aangekomen moesten we echter flink moeite doen voor de soort. Na een slecht broedseizoen vorig jaar lijken er (nog) niet gek veel teruggekeerd. Het is te hopen dat er nog wat aanvulling volgt in de komende dagen en dat er weer wat kleintjes groot worden. Het zou jammer zijn wanneer deze, toevallig ontstane en geïsoleerde populatie, toch langzaam zou droogvallen.
We zagen er uiteindelijk twee, maar konden ons daarnaast ook vermaken met o.a. vele Steltkluten, een Zeearend met een karper in de klauwen op weg naar het nest, Geoorde futen (ook die zijn wel eens talrijker geweest), een Hermelijn die grote paniek veroorzaakte bij de broedende weidevogels en een Zwarte ibis die er alles aan deed om niet op de foto te komen door zich constant en consequent te verschuilen achter pitruspollen.
Al met al was het weer een mooie vogeldag; de voorlopig laatste bewolkte en relatief koele, maar dat hinderde ons nauwelijks. Volgende week gaan we nog eens op herhaling en in juli staan er nog twee excursies op het programma waarbij ook de Lachsterns op het programma staan. Over Groninger specialiteiten gesproken! Voor die excursies is nog beperkt plek; wees welkom!
Opmerkingen