top of page

DUBBELVERSLAG: TWEE KEER MEER, KON MINDER!

  • 21 uur geleden
  • 6 minuten om te lezen

MINIBUS- EN PRIVÉ-EXCURSIE, 2 EN 3 SEPTEMBER 2026


Het Lauwersmeergebied in september is een gouden combinatie. Overal vogels, niet alledaagse soorten en het gevoel dat er om elke hoek weer iets leuks en nieuws kan zitten maken het vogelen hier erg leuk en spannend. Het was dan ook geen straf om er tweemaal rond te mogen rijden om tussen de pap van najaarstrekkers op zoek te gaan naar krenten en mooie momenten. Op woensdag was er het, uiteraard volgeboekte, 'Rondje Lauwersmeer', op donderdag had ik een privé-excursie die aanvankelijk werd bestempeld als Honderd soortendag maar die in onderling overleg eindigde in een XL-dag in en rond het Lauwersmeer.


Groepsexcursie 'Rondje Lauwersmeer'

De woensdag stond in het teken van de groepsexcursie. Deze was bij uitzondering 'overvol', met een minibus vol enthousiastelingen plus een deelnemer die er in eigen auto achteraan reed. Het merendeel van de groep stapte op in Zuidhorn en met hen bezocht ik kort de boom waarin zich in deze tijd altijd enkele Ransuilen ophouden. Dit is een soort tussenstop voor ze de definitieve winterroest gaan innemen. We zagen er ditmaal maar een, maar dit exemplaar zat er wel in vol ornaat.

In Zoutkamp voegden de laatste deelnemers zich bij de groep en konden we echt beginnen. Het Jaap Deensgat zit in de nazomer eigenlijk altijd vol met vogels en is daardoor een perfect punt om de dag productief te starten. Ook ditmaal stelde de plek niet teleur. De zes hoogtepunten hier, in willekeurige volgorde, waren de rondvliegende Zeearenden, de op een kluit rustende Boomvalk, de met zoevende vleugels recht boven ons uit de lucht vallende Casarca's (dat geluid!), de zeker acht Reuzensterns, het groepje Baardmannen dat pardoes voor ons in het riet omhoog kwam en het jonge Smelleken dat even stil zat en vervolgens op de voor de soort bekende wijze achter de vele zwaluwen aanjakkerde. Verder zagen we hier o.a. Bosruiter, Groenpootruiter, Goudplevier, Kemphaan en tal van algemenere soorten.

Jagend Smelleken
Jagend Smelleken
De kleinste roofvogel van Europa, dus zittend op afstand moeilijk te fotograferen...
De kleinste roofvogel van Europa, dus zittend op afstand moeilijk te fotograferen...
Casarca's, zoefden recht over ons het gebied in. De wind door de vleugels maakte een indrukwekkend geluid!
Casarca's, zoefden recht over ons het gebied in. De wind door de vleugels maakte een indrukwekkend geluid!
Baardmannetjes, twee mannetjes en een over het randje kijkend jong
Baardmannetjes, twee mannetjes en een over het randje kijkend jong

De Westpolder, verwarrend genoeg gelegen aan de oostkant van het Lauwersmeergebied, is een mooi hoekje Wad. Helaas kwam de enige bui van de dag precies hier op ons af, dus liepen we niet helemaal door naar de wadplaat voor de steltlopers en moesten we het doen met o.a. een mooi overvliegende Slechtvalk, een Kleine zilverreiger en een Tapuit.

Slechtvalk, kwam mooi dichtbij!
Slechtvalk, kwam mooi dichtbij!

Na de koffie en op weg naar 'Achter de zwarte' troffen we in de struikjes langs de weg enkele Paapjes en zowaar een schaarse, juveniele Grauwe klauwier. Achter de Zwarten was echter nog spectaculairder, vooral vanwege een sub-adulte Zeearend die hier langdurig de enorme aantallen vogels de stuipen op het lijf joeg. Uiteindelijk resulteerde dat niet in een beloning voor de arend. Verder vonden we hier, weliswaar op afstand, een zeldzame Grauwe franjepoot, vlogen er ook hier Reuzensterns rond en zaten er flink wat Groenpoot- en Zwarte ruiters.

Zeearend, met op de achtergrond Esonstad
Zeearend, met op de achtergrond Esonstad
Deze geïsoleerde Wintertaling ontkwam uiteindelijk aan de machtige klauwen van de Zeearend!
Deze geïsoleerde Wintertaling ontkwam uiteindelijk aan de machtige klauwen van de Zeearend!
Mager maar net voldoende bewijsje van onze zelf gevonden Grauwe franjepoot
Mager maar net voldoende bewijsje van onze zelf gevonden Grauwe franjepoot
Sfeerplaatje van de juveniele Grauwe klauwier.
Sfeerplaatje van de juveniele Grauwe klauwier.

De volgende stop was de Bochtjesplaat, waar meerdere leuke steltlopersoorten dichtbij te zien waren. Leuk waren vooral de talrijke Kleine- en Krombekstrandlopers, maar ook een Zomertaling is in september (maar ook daarbuiten, trouwens) de moeite van het benoemen waard.

Zomertaling
Zomertaling
Zomer- en Wintertaling
Zomer- en Wintertaling
In de luwe stukken vlogen enorm veel Paardenbijters, die af en toe ook rustten. Wat een subtiele kleurenpracht, nietwaar?
In de luwe stukken vlogen enorm veel Paardenbijters, die af en toe ook rustten. Wat een subtiele kleurenpracht, nietwaar?

De neerslag van de afgelopen weken heeft ervoor gezorgd dat het waterpeil in, in ieder geval, Ezumakeeg noord, redelijk perfect is voor leuke aantallen vogels op relatief korte afstand. Kleine strandlopers, Krombekstrandlopers, Bonte strandlopers, Kemphanen, Goudplevieren, Bontbekplevieren, Kleine plevieren (enkele), Grutto's en Kluten waren alle mooi te zien. De sterren van de Keegshow waren echter twee Grauwe franjepoten: een juveniel en een ruiend adult exemplaar (waarschijnlijk een mannetje). Met name dat laatste kleed zie je niet zo vaak en maakte het (in ieder geval voor mij ;-)) extra interessant! Een leuke afsluiter van een gezellige dag vogelen!

Grauwe franjepoten (links de jonge vogel, rechts het volwassen exemplaar)
Grauwe franjepoten (links de jonge vogel, rechts het volwassen exemplaar)

Privé-excursie, donderdag 3 september

Zoals gezegd had hoofdboekster Hetty aanvankelijk een Honderd soortendag 'besteld', maar aangezien de kwaliteit boven de kwantiteit ging, het zien boven het horen ging, het aantal uren buiten zo hoog mogelijk moest zijn, fotografie voor een van de deelnemers ook een voornaam onderdeel was en de omstandigheden niet heel gunstig waren om ook bos mee te pikken, besloten we er uiteindelijk gewoon een extra lange dag Lauwersmeer en Waddenkust van te maken en ons de rit naar het binnenland te besparen. Langs het Wad zouden we toch echt meer kans maken op kwantiteit maar vooral ook kwaliteit. De wind speelde ons echter wel wat parten: een windkracht vijf a zes is niet heel gunstig en prettig, maar het was alles behalve koud en de vogels bleken in voldoende mate aanwezig, dus het werd alsnog een meer dan prima dag!

Na eveneens een start bij Ransuilen (we zagen er drie) kwamen we ook deze dag eerst in het Jaap Deensgat terecht. Ook nu waren er de nodige Zeearenden voor handen, waaronder een klooiend jong dat het voortdurende aan de stok had met de vele, voornamelijk juveniele Bruine kiekendieven die nog steeds rondvliegen. Verder zagen we ook nu o.a. Casarca's en Reuzensterns en enkele (algemene) steltlopers.

Onze grootste roofvogel (Zeearend) met de grootste meeuw (Grote mantelmeeuw) en de grootste sterns (Reuzensterns)
Onze grootste roofvogel (Zeearend) met de grootste meeuw (Grote mantelmeeuw) en de grootste sterns (Reuzensterns)
Zwarte kraai en Bruine kiekendief wachten beleefd tot de Zeearend is uitgegeten.
Zwarte kraai en Bruine kiekendief wachten beleefd tot de Zeearend is uitgegeten.

Langs hetzelfde weggetje als gisteren vond ik de juveniele Grauwe klauwier ook deze dag terug. Nu liet 'ie zich kort nog net wat beter zien en dat gold ook voor de Paapjes. We zagen er nu zelfs vijf!

Juveniele Grauwe klauwier
Juveniele Grauwe klauwier
Juveniel Paapje
Juveniel Paapje

Met turbulent weer loont het vaak de moeite om even bij zee te kijken. In de haven zaten de lokale visdieven met z'n allen op een schuin aflopend steigertje. Een nauwkeurige check leverde echter al snel enkele vreemde eenden in de bijt op, waaronder een heel bijzondere: een juveniele Witvleugelstern! Deze zeldzaamheid liet zich enkele minuten van dichtbij zien, alvorens het water te hard begon te spetteren en hij de haven uit vloog. Ook twee Grote sterns zijn hier geen alledaagse verschijning en een eveneens schaarse juveniele Noordse stern vloog helaas alleen langs. Heel leuk, dus, en deze waarnemingen moesten dan ook gevierd worden met kibbeling!

Witvleugelstern; een zeldzame buitenkans om 'm zo te kunnen bekijken! Helaas kwam het water hard op en vloog de vogel na een paar minuten de Waddenzee op.
Witvleugelstern; een zeldzame buitenkans om 'm zo te kunnen bekijken! Helaas kwam het water hard op en vloog de vogel na een paar minuten de Waddenzee op.
Witvleugelstern
Witvleugelstern
De laatste blikken op de Witvleugelstern.
De laatste blikken op de Witvleugelstern.
Volwassen Grote stern
Volwassen Grote stern
Juveniele Grote stern
Juveniele Grote stern

De akkers rondom de Bantpolder zaten vol overtijende steltlopers, maar helaas zaten deze vaak te ver weg om te kunnen checken. Ook bij Paessens-buitendijks was het water al snel te hoog, dus behalve wat langsvliegers konden we daar geen steltjes van dichtbij bekijken. Een Tapuit maakte dat een heel klein beetje goed ;-). Vanaf de dijk zagen we nog wel o.a. Krombekstrandloper, Kleine strandloper, Groenpootruiter, Bontbekplevier en Rosse grutto.

Tapuit; ze trekken nu volop door.
Tapuit; ze trekken nu volop door.

Op een akker buiten Moddergat troffen we een enorme groep Goudplevieren, met daarin enkele Kemphanen en een Kanoet.

Goudplevieren
Goudplevieren

De Bochtjesplaat was weer leuk, met nog steeds veel Krombekstrandlopers, Kleine- en Bonte strandlopers, Watersnippen en Kemphanen. En waar we ze gisteren niet konden vinden, liepen ze nu wel netjes in beeld: twee zeldzame, juveniele Gestreepte strandlopers!

Twee gestreepte strandlopers met een Kleine strandloper (rechtsvoor)
Twee gestreepte strandlopers met een Kleine strandloper (rechtsvoor)
Gestreepte strandloper
Gestreepte strandloper
Gestreepte strandloper
Gestreepte strandloper

Na een soepje en wat nootjes ter aanvulling van het energiereservoir gingen we door voor de laatste stop: Ezumakeeg. En gelukkig waren de twee Grauwe franjepoten hier nog steeds aanwezig en mooi te zien. Ook de overdaad aan andere steltlopers dichtbij is en blijft gewoon een lust voor het oog. We vonden er niets nieuws meer (op de weg terug zagen we nog wel een 'nieuwe' Boomvalk) en haalden ook niet de honderd, maar dat deerde niemand. Het was weer een mooi dagje in een van de meest vogelrijke gebieden van Nederland!

Ruiend mannetje Grauwe franjepoot (links) met een jonge vogel. Links een Slobeend.
Ruiend mannetje Grauwe franjepoot (links) met een jonge vogel. Links een Slobeend.

 
 
 

Opmerkingen


bottom of page