GEVLEUGELD ZUID-LIMBURG: TIEN MET EEN GRIFFEL!
- 13 uur geleden
- 6 minuten om te lezen
De blogtitel is uiteraard geen eigen conclusie ('wij van WC-eend...'), maar klonk aan het eind van de excursie van de achterbank. Maar ik was het er eigenlijk wel mee eens, want tijdens de tweede tweedaagse zoektocht naar zo veel mogelijk schaarse en zeldzame vlinders en libellen in Limburg zagen we zo goed als alles waarop we hoopten en wat je realistisch gezien kunt verwachten in deze tijd van het jaar (en zelfs wat meer!). Want het soortenspectrum varieert natuurlijk flink door de lente en de zomer heen. We zagen deze editie dan ook weer enkele andere soorten dan twee weken geleden en andersom.
De route van de eerste dag was nog wel vergelijkbaar met die van twee weken geleden. Het ontmoetingspunt ligt voor beide tweedaagsen in Noord-Limburg omdat daar een aantal locaties ligt dat goed is voor een aantal specialiteiten die we op beide edities zouden kunnen vinden.
Echter, in juli is er op de eerste locatie die we doorgaans bezoeken een soort aanwezig die in juni vaak nog (net) niet vliegt en die echt wel een knaller genoemd mag worden. GAFFELLIBELLEN, namelijk, zijn vrijwel alleen in de Swalm en de Roer te vinden en louter in de zomermaanden. De soort is, ook in het aangrenzende buitenland, nergens heel algemeen en is in Nederland pas sinds dit millennium weer te zien. Het kostte ons wat moeite (de zon stond aanvankelijk nog niet zo hoog en verwarmde het zandige beekje nog niet volop), maar uiteindelijk vonden we de soort en zagen we 'm briljant. Ook de zeldzame KANAALJUFFER liet zich hier zien, naast de talrijk aanwezige WEIDEBEEKJUFFERS en de vogelbijvangsten in de vorm van een Grote gele kwikstaart en enkele roepende Middelste bonte spechten.
De volgende bestemming stond in het teken van een soort die je als libellenliefhebber echt wel wilt zien: de indrukwekkende en qua habitat zeer specifieke GEWONE BRONLIBEL. Ook deze soort is maar op enkele plekken in Nederland (en altijd strak tegen de grens aan) te vinden en is nergens echt makkelijk. Hoewel, toen we uiteindelijk de plek bereikten waar eerder op de dag al een exemplaar was gezien (dank, Martijn vdM!), duurde het niet lang of er vloog een ei-afzettend vrouwtje en later ook een mannetje vaak zeer dichtbij voorbij. Ook ging er een exemplaar kort maar vlak voor ons aan een takje hangen. Aangezien de laag, dichtbij, snel en in de schaduw vliegende exemplaren zo goed als niet vast te leggen zijn, waren we blij met deze unieke, zij het korte, fotomogelijkheid! Ook zagen we hier de eveneens zeldzame BOSBEEKJUFFER en BEEKOEVERLIBEL. Een METAALGLANSLIBEL was minder zeldzaam maar wel leuk en bleek de eerste en enige van de trip.
Na een ritje westwaarts door Noord-Limburg kwamen we op de plek waar we de volgende, zeer lokaal voorkomende zeldzaamheid hoopten te vinden. Ook ditmaal bleek dat heel makkelijk, want ondanks dat ze maar in een of twee gebieden vliegen, zijn SPIEGELDIKKOPJES op die plekken gedurende de vrij korte vliegtijd wel flink algemeen en nauwelijks te missen. Maar wat zijn ze toch steeds weer oogverblindend mooi! Dat geldt ook voor KONINGINNEPAGES, waarvan we er twee zagen, en (eerlijk is eerlijk) in iets mindere mate voor de wel zeldzame GEELSPRIETDIKKOPJES. Ook daarvan vlogen er enkele. ORANJE ZANDOOGJES en KOEVINKJES waren hier talrijk.
Hiermee was het trio bestemmingen in het noorden succesvol bezocht en daalden we af richting het heuvelland. Er was nog tijd voor ée1n bestemming aldaar. Aangezien er nog een late Braamparelmoervlinder was gezien in een kleine groeve, probeerden we deze te vinden, ook omdat de plek goed kan zijn voor meerdere andere leuke Limburgspecialiteiten. Helaas toonde de Braamparelmoer zich alleen kortstondig en hard langsvliegend (ik was de enige die 'm zag....), maar zagen we wel o.a. KAASJESKRUIDDIKKOPJE, Koninginnepage en Geelsprietdikkopje.
Na een diner en een overnachting in een prachtig hotel (noodgedwongen een andere dan normaal, maar alles behalve een straf!) stonden we zaterdagmorgen weer klaar voor nog een dag naar de grond kijken. Het was wederom warm (maar lang niet zo heftig als twee weken terug), dus we keutelden rustig de Pietersberg omhoog en zagen onderweg de ene na de andere zeldzame soort. ZUIDELIJKE OEVERLIBEL, Beekoeverlibel, VUURLIBEL, ZUIDELIJKE KEIZERLIBEL, KLEINE ROODOOGJUFFER, BRUIN DIKKOPJE, GEELSPRIETDIKKOPJE, BOSWITJE en BRUIN BLAUWTJE zaten allemaal al rondom de plas bij de parkeerplaats.
Op de berg waren zowel Bruin dikkopje als Zuidelijke oeverlibel veel algemener dan ik gewend was. Zeker Bruin dikkopje was niet te missen; we zagen enkele tientallen exemplaren! Ook Kaasjeskruiddikkopje was aanwezig, maar die moest je echt zoeken tussen de Bruin dikkopjes. Een ander groepje 'vlinderaars' wees ons op een vrouwtje STAARTBLAUWTJE, waarvoor hartelijk dank, terwijl we zelf zeker drie GELE LUZERNEVLINDERS troffen. Maar de verrassing van de dag, of wat mij betreft van het weekend, troffen we bij de Duivelsgrot. Bij het bijna drooggevallen plasje was weinig te beleven, op een glazenmaker na die plots vlak voor ons hing. Ik riep meteen dat dit wel eens een Zuidelijke glazenmaker kon zijn, maar omdat ik zelf zo goed als geen ervaring heb met de soort, is mijn eerste reactie altijd die van twijfel... Was het niet een extreem gekleurde Paardenbijter, hoe onlogisch en vooral vroeg dat ook zou zijn? Eigenlijk was ik er wel zeker van dat dit niet het geval was, maar gebrek aan ervaring met de soort deed me toch een slag om de arm houden. Je wilt mensen (en mezelf) toch niet blij maken met een dode mus... Ik kijk inmiddels al vele jaren naar libellen, ik kom op vele plekken in het noorden, oosten en zuidoosten van het land en er staat inmiddels vele libellenexcursies op de teller, maar ik was desondanks nog nooit een Zuidelijke glazenmaker tegengekomen. Dit voelde voor mij dus als een extreme zeldzaamheid, hoewel we objectief gezien al veel zeldzamere soorten waren tegengekomen. Toch maar even een boekje erbij, dus en toen werd al snel duidelijk dat er geen enkele reden voor twijfel hoefde te bestaan: de eerste ZUIDELIJKE GLAZENMAKER ooit tijdens een Birdingholland.nl-excursie was een feit. Voor mij was dit dan ook de soort van de trip! Een KEIZERSMANTEL vormde de afsluiting van een prachtig aantal uurtjes op dé vlinder- en libellenplek van Nederland!
Dit jaar vliegen er aardig wat DAMBORDJES in de buurt van Gulpen-Wittem. Een korte wandeling op een paadje met vele bloeiende bloemen, struiken en kruiden leverde al snel enkele exemplaren op. Heel leuk!
Dit ging allemaal soepel en redelijk makkelijk, dus we hadden genoeg tijd om bij kiezelstrandjes langs de Geul op zoek te gaan naar de zeldzame KLEINE TANGLIBEL. En je raadt het vast al: deze vonden we vlotjes. En wat waren ze mooi te zien!
Eigenlijk miste er nu nog een zeldzame soort, die je ook en met recht een Zuid-Limburgse specialiteit mag noemen: Klaverblauwtje. We hadden nog precies tijd voor een wandeling en we kozen voor het pad dat onderlangs het Savelsbos loopt. Eerst zagen we hier twee Keizersmantels vliegen, vervolgens konden we genieten van een op insecten jagende GEELBUIKVUURPAD (zeer zeldzaam!) en uiteindelijk liepen we op een veldje vol rolklavers tussen meerdere KLAVERBLAUWTJES!
En zo gebeurde het dat, op het moment dat het tijd was om naar het verzamelpunt terug te keren, we eigenlijk ook gewoon 'klaar' waren! We hadden gezien wat we wilden zien, er was weinig meer te wensen over, het was goed! Dus namen we een ijsje als beloning voor de inspanning en het succes en konden we dik tevreden afscheid nemen! Volgend jaar verder!