TWEEDAAGSE: TE LAND, TER ZEE EN...WERD TE LAND, TE LAND EN...
MINIBUSTWEEDAAGSE, 19 EN 20 SEPTEMBER 2026
Het afgelopen weekend stond voor vele vogelaars door het hele land in het teken van zeetrek. De omstandigheden daarvoor waren exact waarop je hoopt en dat er leuke soorten en aantallen zouden worden gezien stond vooraf vrijwel vast. En we werden niet teleurgesteld!
Maar wanneer je zeevogeltochten op de Noordzee organiseert, weet je dat dagen met noordwestenwind even veelbelovend als risicovol zijn. De spagaat waarin je zit is dat de beste wind voor soorten die je graag wilt zien vaak tot consequentie heeft dat de golfslag dermate heftig wordt dat varen niet meer verantwoord en enigszins comfortabel kan.
We hebben alle mogelijkheden bekeken, ik heb in de dagen voorafgaand aan de boottocht intensief contact gehad met een schipper die echt niet van het angstige slag is, maar uiteindelijk moesten we concluderen dat het niet veilig zou zijn. Vooral het gat tussen Schiermonnikoog en Ameland, waar je even dwars komt te liggen, zou met golven die in de richting van 3 meter hoogte zouden komen, een onverantwoorde barrière zijn. Helaas moesten we op vrijdagavond dus concluderen dat de boot van zondag niet zou varen, tot teleurstelling van ongeveer 50 vogelaars die geboekt stonden. En ach... wat zou het voor dag zijn geweest als we wel hadden kunnen uitvaren. Ik wil niet weten wat we, gezien de adembenemende waarnemingen langs de kust, allemaal achter de boot zouden hebben gehad. Tegelijk wil je misschien ook niet weten hoe we er fysiek aan toe zouden zijn geweest, of iedereen heel zou zijn teruggekomen en of het materiaal na zo'n dag nog bruikbaar zou zijn geweest. Nee, het was een verstandige, maar ook een beetje pijnlijke beslissing.
Daar komt nog bij dat bij zo'n afgelasting enorm veel werk in korte tijd komt kijken. Vijftig man zien in te lichten, te verplaatsen, te restitueren dan wel voor wat fanatiekelingen en de weekendgasten een alternatief programma uit de hoge hoed zien te toveren, terwijl je de hele zaterdag ook al buiten bent: op dat moment zou je wensen dat er een klein kantoortje zou bestaan waarin in ieder geval een administratieve kracht zou zitten die me een handje kon helpen. Maar het is uiteindelijk, met kunst en vliegwerk, gelukt. Er stond niemand op de kade op zondagochtend en iedereen had op tijd een alternatief gekozen en gekregen. Het was fijn dat de Dageraad op 8 november nog beschikbaar bleek, want zo kon er toch nog een extra datum voor deze dag worden geprikt, aangezien alle andere boottochten inmiddels vol zitten. Omdat echter lang niet iedereen overgaat, is er dus nog genoeg plek mocht je dit najaar toch nog mee willen op een schip. Wees dus welkom!
Geen zeetocht voor de weekendgangers, dus, maar natuurlijk wel de zaterdag in het Lauwersmeer. Het werd een fijn rondje, ondanks het reeds winderige, soms miezerige en grijze karakter van de dag. We bezochten o.a. Jaap Deensgat, Achter de Zwarten, de haven van Lauwersoog, Paessens, de Bochtjesplaat en de Ezumakeeg. Na de start met o.a. Baardmannen, Reuzensterns en Zeearenden volgden waarnemingen van o.a. Sperwer, Havik, vele, vooral juveniele, Bruine kiekendieven, veel soorten steltlopers, waaronder Zwarte- en Groenpootruiters, Goud- en Zilverplevieren, Krombek-, Bonte- en Kleine strandlopers, Kanoeten, Wulpen, Grutto's en Rosse grutto's, verder Grote sterns, Witvleugelstern, Zwarte sterns, IJsvogel en no steeds vijf 'showy' Grauwe franjepoten.
Het alternatieve programma voor de weekendgangers plus een groep mensen die oorspronkelijk de boottocht hadden geboekt maar ook wel een dagje met vaste grond onder de voeten naar zeevogels wilde kijken, bestond uit een trip naar Ameland. Vanwege het relatief korte strand en de mogelijkheid om beschut te zitten op het terras van het paviljoen maakt dat deze bestemming zeer geschikt is voor de overigens wel lastige tak van sport die zeevogels kijken is. De toch nog relatief grote afstand tot de vogels, hoge golven waar vogels makkelijk achter verdwijnen en weinig oriëntatiepunten om aanwijzingen te geven waar een vogel precies vliegt maakt dat het, zeker zonder telescoop, heel lastig kan zijn om alles mee te krijgen. Maar ondanks deze hindernissen werd het een heel erg mooie 'troostdag'. Helaas kun je met de eerste reguliere zondagafvaart pas om 11 uur bij zee zijn en mis je zo de eerste, vaak productieve uurtjes, maar de zee gaf ons als laatkomers nog steeds genoeg. In de dik vier uur dat we aan zee hebben gezeten zagen we soorten als Grote-, Middelste-, Kleine en Kleinste jager, Grauwe- en Noordse pijlstormvogels, Vaal stormvogeltje, Vorkstaartmeeuw, Drieteenmeeuw, Roodkeelduiker, Zeekoet en enorm veel Jan-van-Genten en Zwarte zee-eenden. Een prachtige dag, dus, waarbij niemand zeeziek werd; dat is ook wat waard! Het enige ongemak dat we te verduren kregen was toen we even op een hoog duin zaten voor wat beter zicht en het opstuivend zand ons deed beslissen om het luwe maar iets lager gelegen terras toch maar op te zoeken. Dat heeft ons vast enkele soorten gekost (hoe lager je staat, hoe makkelijker vogels in golfdalen verdwijnen), maar gelukkig zullen we dat nooit zeker weten ;-)
Voor foto's is zeetrek vanaf land doorgaans volledig ongeschikt, maar soms probeer je tegen beter weten in toch iets. Dit, bijvoorbeeld:
Zo werd het, na de aanvankelijke kater van de afgelasting van de eerste zeetocht van dit najaar, toch nog een mooi weekend. Overigens: naast de extra afvaart vanaf Lauwersoog op 8 november (nog steeds een veelbelovende tijd op zee!) is er ook een excursie voor zeetrek naar Ameland gepland (volgens hetzelfde principe als hierboven) op woensdag 4 november. Mocht je de smaak van zeetrek kijken te pakken hebben of de eerste stappen willen zetten (een telescoop of een gestabiliseerde verrekijker met fikse vergroting is daarbij wel erg handig), ga dan voor al mee!
Opmerkingen