'SUMMER BIRDING' IN NOORD-NEDERLAND: EEN NIEUW HOOFDSTUK
- 1 dag geleden
- 6 minuten om te lezen
VIJFDAAGSE MINIBUSEXCURSIE VOOR WILDLIFE WORLDWIDE (GB), 20-24 AUGUSTUS 2026
Het is inmiddels een traditie en tradities zijn er om in ere te houden. Al ruim 10 jaar verzorg ik (bijna) elke nazomer een vijfdaagse zomerexcursie in Noord-Nederland voor een (steeds wisselende) groep Engelse vogelaars die bij mij terecht komen via de touroperator Wildlife Worldwide. Ze komen in een toptijd voor steltlopers en roofvogels en ook voor vele andere soortgroepen is de najaarstrek al volop bezig. Kortom, het is een spannende en vogelrijke tijd en deze excursie vliegt dan ook vaak voorbij. Ook dit jaar was het een gezellige en gevarieerde vijfdaagse, ondanks dat ik, eerlijk is eerlijk, wel eens een soortenrijkere editie heb gekend. Door net verkeer tij en een aanhoudende noordenwind was het aanbod net iets minder gevarieerd dan gemiddeld, maar nog steeds was het meer dan de moeite. Lees maar!
Dag 1: Oostvaardersplassen
Nadat ik de groep van Schiphol oppikte, was de eerste bestemming op weg naar ons hotel in Zuidhorn de Oostvaardersplassen. Hier krijgt de groep een mooie introductie en een eerste indruk van de grote aantallen vogels die er in deze tijd van het jaar in Nederland te vinden zijn. Daarbij zijn natuurlijk ook enkele soorten die in Engeland schaars of zeldzaam zijn. Zo is het altijd 'makkelijk scoren' met de Zeearenden hier. We zagen er zeker zeven. Ook Pontische meeuwen zijn geen alledaagse verschijning aan de overkant van de Noordzee en worden over het algemeen op waarde geschat. Verder waren de enorme aantallen Kluten indrukwekkend, evenals de grote groep Casarca's en Lepelaars. Andere noemenswaardigheden waren o.a. Havik, Grutto's, Kemphanen, Witgatjes, Groenpootruiters, Grote- en Kleine zilverreigers en de eerste Ooievaars (voor ons inmiddels weer een normale verschijning, voor Engelsen allerminst).
Dag 2: Lauwersmeer -> Westhoek
De dag Friese Waddenkust begon in het befaamde Lauwersmeergebied. Aangekomen tilde ik (letterlijk) voor de eerste keer de verrekijker op toen mijn oog meteen op een in een slenkje landende juveniele Grauwe franjepoot viel! De vogel foerageerde daar kort zij en zij met een Bosruiter alvorens op te vliegen en hoog uit zicht te verdwijnen. Een heel leuk begin! Al snel konden er andere leuke waarnemingen in de vorm van Casarca's, Zeearenden, Bruine kiekendieven, Watersnippen, Reuzensterns en Baardmannen aan toevoegen.
Via het bezoekerscentrum (Lauwersnest) en de haven van Lauwersoog kwamen we in de Ezumakeeg terecht. Het was er reeds gezellig druk met vogelaars en dat was niet gek: er was veel te zien. Hoogtepunten waren o.a. een volwassen Morinelplevier (op afstand, maar door de telescoop goed te zien), Vele Kemphanen, Goudplevieren, Kleine strandlopers, Kluten, Bosruiters, enkele Reuzensterns, Zwarte ruiters en Kleine plevieren. Er vloog een Sperwer laag over.
We verplaatsten ons westwaarts en kwamen uit op de pier van Holwerd. Ook hier waren weer veel steltlopers aanwezig. Vooral de vele Tureluurs vielen op. Verder noteerden we o.a. Wulp, Regenwulp, Rosse grutto, Bonte strandloper, Bontbekplevier, Steenloper en Kluut. Een groepje Eiders dobberde in de vaargeul.
De reden om nog verder westelijk te rijden was duidelijk: de hoogwatervluchtplaats bij Westhoek mag je als buitenlandse vogelaar natuurlijk niet missen. Nu was vooraf wel duidelijk dat het getij niet heel gunstig voor ons uitviel en dat bleek ook. De vloedlijn kwam niet zo ver als je hoopt, waardoor de grote aantallen vogels net wat verder weg bleven dan je zou willen. Maar ook wanneer de individuele soorten wat lastig te onderscheiden zijn, blijft het fenomeen de moeite van het op afstand aanschouwen meer dan waard!
Dag 3: Noordoost-Groningen en Zuidlaardermeer
We starten de dag in het dorp, om de hoek van het hotel, alwaar ook dit jaar weer Ransuilen te bewonderen zijn. Het is een soort die het, terecht, altijd goed doet bij excursiegasten en die bovendien niet lastig te vinden is. Ze zitten langs een vrij drukke, doorgaande weg. Waarom ze geen rustigere plek uitzoeken is mij een raadsel, blijkbaar is er iets aan de locatie dat ze bevalt. Ze zitten hier namelijk elke nazomer.
Een verblijf in Noord-Nederland is natuurlijk niet compleet zonder een bezoek aan Groningen om onze populatie Grauwe kiekendieven te bekijken. En dit jaar is het helemaal de moeite waard om die kant op te gaan, want vanwege een muizenexplosie wemelt het in deze hoek van het land van de roofvogels. Niet alleen de Grauwe kiekendieven hebben een geweldig broedseizoen gehad, ook de Buizerds, Torenvalken en vooral Bruine kiekendieven zijn soms indrukwekkende aanwezig. Enkele uren in het gebied leverden vele tientallen (waarschijnlijk makkelijk meer dan 100) Bruine kiekendieven en iets minder maar nog steeds veel Buizerd en Torenvalken op. Ook onze doelsoort, Grauwe kiekendief, knalde snel naar de dubbele cijfers. Uiteindelijk zullen we er, zonder moeite, een exemplaar of 15-20 hebben gezien, vooral juveniele exemplaren. De meeste volwassen vogels zullen ook reeds zuidwaarts vertrokken zijn. In de hut van de Breebaartpolder was het dan weer een beetje rustiger dan gemiddeld, met hooguit wat Zwarte ruiters, Grutto's, Lepelaars, Kluten en Rosse grutto's, alsmede de (mijn) eerste Pijlstaarten van het najaar.
De laatste uren van de dag spendeerden we in het Zuidlaardermeergebied. Vanaf de Osdijk wandelden we de dijk op en bij de eerste plas die we tegenkwamen was het weer raak: een juveniele Grauwe franjepoot dobberde doodleuk tussen de Krakeenden! Weer een leuke vondst, zeker op zo'n binnenlandlocatie. Ook de rest van het aanbod was dik in orde, met o.a. Zeearen, Raaf, Bosruiter, Steltkluut, Groenpootruiter, Kemphaan, Witgat, Zomertaling, Watersnip, Bonte strandloper, Havik, Sperwer, Reuzenstern, Oeverloper, Bontbekplevier, Grutto en tal van algemene soorten. Een stortbui maakte een einde aan ons bezoek hier en daarmee ook aan de vogeldag.
Dag 4: Fochteloërveen, Drents-Friese Wold Qua weer was dit de minste dag. Niet dat er neerslag viel, maar de stevige noordenwind maakte dat de zichtbare trek nihil was en het sowieso een wat statische dag werd. Natuurlijk herbergt het gebied genoeg soorten om je toch te vermaken. Al snel zagen we bijvoorbeeld de eerste Kraanvogels en Geelgorzen en ook de familie Zeearend zat waar je ze in deze tijd verwacht. Een wandeling op het veen bracht een eerste, helaas wel wat verre, Slangenarend; ook een soort die wel hoort bij een trip als deze! De vogel werd kort lastig gevallen door een Boomvalk; ook nog een nieuwe tripsoort. Iets minder voorspelbaar was een overvliegende Steenloper; waarschijnlijk resultaat van de stevige noordelijke wind. Wat mij betreft de leukste waarneming was die van een juveniele Koekoek die nog werd gevoerd door een Graspieper. Helaas gebeurde dit niet op een afstand die mooie foto's opleverde, maar door de telescoop was het tafereel leuk te zien!
Enkele wandelingen leerden vooral dat het best rustig is qua zangvogels, wat niet verrassend is, natuurlijk. We wisten nog wel o.a. Kuifmezen, Boomklevers, Boomkruipers en Goudhanen te vinden, maar de leukste waarnemingen waren toch roofvogels: we troffen nog twee Slangenarenden aan (weer te ver voor foto's) en vonden uiteindelijk twee Wespendieven. Beide waren juveniele vogels. Ook de waarneming van een Boomkikker viel in de smaak.
Dag 5: Omgeving Afsluitdijk
De laatste dag spendeerden we, op weg terug naar Schiphol, op verschillende plekken rond de Afsluitdijk, nadat we (op verzoek) eerst nog een keertje de Ransuilen in het dorp hadden bekeken. We startten in het Hegewiersterfjild, waar onder de vele vogels o.a. Zwarte ruiters, Goudplevieren, Grutto's, Kemphanen, Dodaarzen, Lepelaars, vele soorten eenden, maar ook Kleine karekieten, Rietzangers en een Tapuit.
Aan de Friese kant van de Afsluitdijk was het, zoals altijd, bijzonder vogelrijk. De daglijst nam hier een grote vlucht met o.a. Zeearend, Goudplevieren (duizenden!), Rosse grutto, Kanoet, Drieteenstrandloper, Reuzenstern, Krooneend (tientallen!), Pontische meeuw en een wolk van ongeveer 35 Bruine kiekendieven!
Aan de Noord-Hollandse zijde hadden we lunch op de Waddendijk, waarna we in de binnenhaven van Den Oever wederom Reuzensterns troffen. Niet erg, ze vervelen nooit! We zakten af en kwamen uit bij Dijkwielen. Hier zagen we de zeldzaamste vogel van de dag: een man Witoogeend zwom in een (lastig te bekijken) hoek van de plas tussen de Kuifeenden!
Na een laatste bezoek bij de Balgzandpolder, waar het water helaas nog net te laag stond voor vogels dichtbij, sloten we de vijfdaagse af en kwamen we mooi op tijd voor alle terugvluchten/treinritten op Schiphol aan.
Zoals gezegd: het zijn wel eens soortenrijkere tripjes geweest, maar desalniettemin was het weer een genoegen om het mooie Noord-Nederland aan de enthousiaste groep te laten zien. Volgend jaar verder!
Opmerkingen