NOTENKRAKER EN WATERSPREEUW IN DE ARDENNEN: WAAROM MAKKELIJK DOEN... ;-)
MINIBUSEXCURSIES, DINSDAG 6 EN WOENSDAG 7 OKTOBER 2026
Waarom makkelijk doen als het ook moeilijk kan ;-)
Ik heb er alle begrip voor als je toch even gniffelt bij het zien van de kop van dit verslag. Inderdaad, de timing van deze excursie is, achteraf gezien, natuurlijk vrij beroerd. Dat wil zeggen: wat betreft het Notenkrakerdeel, dan. Na er jarenlang over te hebben getwijfeld maar het uiteindelijk niet te te hebben gedaan vanwege de afstand voor mijzelf en de vraag of er genoeg geïnteresseerden zouden zijn om het de moeite waard te maken, besloot ik het er dit jaar toch maar eens op te wagen: een excursie in de 'verre' Ardennen met als hoofddoel een voor mijzelf ook niet alledaagse, maar wel zeer tot de verbeelding sprekende soort. Maar precies dit jaar blijken de Notenkrakers uit de Ardennen alles behalve honkvast, en nog veel krankzinniger: er vindt op dit moment de grootste influx van Notenkrakers in Nederland plaats sinds 1991! De vogels die nu in Nederland belanden, zijn ook nog eens van noordelijke afkomst en daarmee vaak ontzettend tam. De verwachting is dan ook dat iedereen binnen afzienbare tijd wel een vogel in zijn of haar buurt zal hebben die makkelijk met een bezoekje te vereren is en even zo makkelijk (met de camera van de telefoon) vast te leggen zal zijn. Dat verzin je toch niet!?
Gelukkig zit er in de Ardennen nog een tweede soort die daar redelijk makkelijk te vinden is en die in Nederland vrijwel afwezig is: Roodbuikwaterspreeuw. En een aanvullend, niet onbelangrijk pluspunt: we kregen twee dagen werkelijk geweldig nazomerweer. Dat maakte het wandelen, rondrijden en uitkijken in het gebied toch alleszins de moeite waard.
En die compenserende factoren bleken nodig, want zoals al gevreesd waren de Notenkrakers moeilijk te vinden. Maandag was ik zelf al in het gebied om de dagen voor te bereiden. Toen vond ik nog vrij makkelijk meerdere vogels en riepen ze ook met enige regelmaat. Ook de Roodbuikwaterspreeuwen waren snel gevonden, dus ik trad de twee dagen vol vertrouwen tegemoet. Maar op de eerste excursiedag gebeurde dat wat je weet dat kan gebeuren, maar wat tegelijk als gids iets is wat je niet in de koude kleren gaat zitten: er bleek geen Notenkraker te vinden... Hoe we ook zochten, waar we ook wandelden: geen spoor, geen geluid, helemaal niets... En dat terwijl er op mijn telefoon de ene na de andere melding binnenkwam van Notenkrakers op verschillende locaties in Nederland, vaak gelardeerd met beeldvullende foto's: dan krijg je toch even een klomp in je maag.
Gelukkig ging het de woensdag iets beter: we zagen eerst twee heel ver langsvliegende vogels (het lijkt er toch sterk op dat ze hun traditionele vluchtroutes dit jaar hebben verlegd) en uiteindelijk een exemplaar dat recht over ons heen vloog en een tijdje bovenin een naaldboom ging zitten. Geen randje-randje foto's, dus, maar we hadden de soort in ieder geval gezien!
De Roodbuikwaterspreeuwen maakten het ons zoals gezegd een stuk minder moeilijk. Op beide excursiedagen zagen we er twee. Op dinsdag heel dichtbij, op woensdag een paar meter verder weg maar wel ongekend langdurig. Op beide dagen foerageerden ze er bovendien lustig op los, op woensdag zong een exemplaar zelfs even. Grote gele kwikstaarten en IJsvogels hingen ook rond, om het palet aan snelstromendebeekvogels compleet te maken. Hartstikke mooi!
Verder is de Ardennen in de herfst natuurlijk een genot en waren er best veel vogels voor handen, zowel bosstandvogels als heel veel doortrekkende zangvogels (vooral Vinken, Sijzen en Graspiepers). Zo zagen we gedurende de twee dagen o.a. Kruisbekken, Appelvinken, Boomleeuweriken, een Beflijster, Grote lijsters, Kuifmezen, Zwarte mezen, Mat- en Glanskoppen, Zwarte specht, Taigaboomkruipers, Goudvinken en Raven. Ook Rode wouwen waren op beide dagen van de partij, en dat alles in een landschap dat vakantie ademt.
Hopelijk volgt er voor de deelnemers van dinsdag binnenkort ergens een herkansing voor Notenkraker; de kansen zijn dit jaar groter dan ooit. Hoe dan ook: ondanks dat het vogeltechnisch soms wat moeizaam ging, waren het twee prachtdagen in een gebied waar wij in Nederland jaloers op zijn!
Opmerkingen