ACHTERHOEK: STEEDS NET WEER ANDERS!
- 6 dagen geleden
- 4 minuten om te lezen
WANDELEXCURSIE, MAANDAG 30 MAART 2026
Het is zowel wonderlijk als een open deur maar meteen ook het allerleukste van vogels kijken dat elke dag buiten weer anders is. Zelfs als je dagen identiek inricht en plant, zie je in eenzelfde gebied toch elke keer weer andere dingen.
Er zat iets meer dan week tussen de eerste twee bezoeken en de derde/laatste editie van de dag in de Achterhoek, maar toch zaten er significante verschillen in de lijst van waarnemingen en de kwaliteit ervan. Het meest in het oog springend waren twee bossoorten die de eerste twee excursies ontzettend lastig (lees: onvindbaar) waren, maar die zich nu aan ons op leken dringen.
De eerste was Kortsnavelboomkruiper, een persoonlijke voorjaarsfavoriet. Het is natuurlijk niet zo dat je in de zevende hemel raakt van de esthetische waarde van de vogel. Objectief gezien lijkt de soort ontzettend veel op 'onze' boomkruiper. Maar zoals honger rauwe bonen zoet maakt, maakt zeldzaamheid saaie vogels oogverblindend. De soort is erg schaars in Nederland en alleen te vinden in enkele bossen in het oosten en zuidoosten van ons land. En zelfs in die bossen moeten ze opboksen tegen een meerderheid van gewone Boomkruipers. Het subtiele roepje en, als je geluk hebt, de wel echt andere zang verraden vaak de aanwezigheid, waarna het nog knap lastig kan zijn om de soort daadwerkelijk in de kijker te krijgen. Ik houd van die uitdaging, hoewel mijn valkuil blijft dat ik slecht tegen mijn verlies kan als ik weet dat de vogel ergens zit maar hij mij te slim af is geweest. Vandaar dat ik nog een appeltje te schillen had met de Kortsnavels na de vorige twee excursies. Gelukkig wonnen we ditmaal glorieus: zeker twee exemplaren lieten zich ontzettend mooi, lang en van dichtbij zien. Ze zongen beide niet, maar foerageerden rustig in de overgangszone tussen naaldbomen en loof; de plek waar je ze moet zoeken (is mijn ervaring). Het lukte iedereen die het wilde zelfs om aardige foto's te maken!
De tweede soort die zich vandaag ruimhartig liet bewonderen van Zwarte specht. Dit is een soort die je natuurlijk gewoon altijd wilt zien, maar op een of andere manier waren ze afgelopen twee edities relatief zwijgzaam en wisten ze zich prima aan ons zicht te onttrekken. Hoe anders was dat tijdens deze excursie. Toen we eenmaal waren aangekomen in het deel van het bos dat de afgelopen jaren ook hun thuis was geweest, waren ze eigenlijk zo goed als non-stop te horen en zeer regelmatig te zien. Verschillende oude nesten werden gecheckt, waarbij er ook een grappige confrontatie plaatsvond met een Holenduif, die een nest geconfisqueerd bleek te hebben. Ik vraag me af of de duiven iets in de melk te brokkelen zullen hebben mochten de Zwarte spechten hun oog definitief op die nestholte laten vallen. Hoe dan ook, het is duidelijk dat ze spechten nog niet gesetteld zijn, maar de wat opstaande/verfomfaaide veren op de rug van het vrouwtje zouden er wel op kunnen duiden dat de basis voor een nieuw broedsel recent wel is gelegd ;-). Hoe dan ook, liefhebbers van Zwarte spechten konden hun lol op, wat inhield dat het voor de hele groep een prettige ochtend was!
Middelste bonte spechten waren natuurlijk ook volop aanwezig, maar gek genoeg lieten die zich wat lastiger zien dan gemiddeld. Geen foto's ditmaal, maar ik denk dat iedereen ze wel naar tevredenheid in de kijker heeft gehad. Nog lastiger was de Groene specht, die vooral vanaf de verkeerde kant van de bomen naar ons gluurde en alleen wegvliegend in volle glorie te aanschouwen was. De Kleine bonte liet ditmaal helemaal verstek gaan. Dat gebeurt helaas af en toe; ze kunnen lastig te vinden zijn in een groot bos. Overige soorten die we, in wisselende kwaliteit, zagen waren Grote gele kwikstaart, Grote lijster (zeer vocaal aanwezig!), Kuifmees, Vuurgoudhaan, Appelvink, Havik, Sperwer, Glanskop, IJsvogel en dus Holenduif. Ook opvallend waren de grote aantallen Koperwieken, die ook zo nu en dan aan het zingen waren.
De Oehoe zat natuurlijk op het nest. Aangezien ze dit jaar behoorlijk vroeg is begonnen, zouden er nu al jongen kunnen/moeten (?) zijn. Op een gegeven moment begon de vogel ook te bewegen, iets wat ik in al die jaren nog niet eerder had gezien. Ze werd wat onrustig, keek regelmatig onder zich en leek op een gegeven moment ook wat te eten of misschien te voeren. We konden net niet goed onder de vogel kijken, maar op een foto lijkt het alsof er inderdaad een grijzig pluizenballetje onder de volwassen Oehoe te zien is. Of is de wens weer eens de vader?
De weersvoorspellingen voor vandaag waren weer eens draconisch, maar zoals zo vaak was het tijdens de eerste uren ontzettend meegevallen. Het was fris, maar de wind viel mee en we hadden regelmatig zonneschijn; prima vogelweer, eigenlijk! In de middag ontstonden er wat buien. Tijdens de laatste wandeling, in het veentje nabij Winterswijk, pasten we daarom de wandeling een beetje aan en liepen we heen en terug door het deel dat de afgelopen jaren veruit het beest productief is gebleken.
Meteen bij het binnenlopen hoorde ik een Kleine bonte specht roepen, maar zoals iets te vaak dit voorjaar toonde ook deze vogel zich uiteindelijk niet. Dat deden twee (steeds zeldzamer wordende) Matkoppen wel, zij het vrij vluchtig. Boven de plas vlogen aardig wat Boerenzwaluwen en we hoorden zeker drie Blauwborsten zingen, maar net als de vorige keren bleven ze diep in de begroeiing. Na een kort buitje kreeg een van de vogels ineens de geest en ging open en bloot op de hoogste kale boom zitten om daar minuten lang een optreden te verzorgen. Het was echt van niets naar alles! Een kort zingende Fitis was voor velen de eerste van 2026.
Het was weer een fijn dagje buiten in deze prachtige hoek van het land. In het late voorjaar ga ik nog een laatste keer, maar dan zal de focus, naast vogels, ook op vlinders en libellen liggen. Er komt hier een aantal erg leuke en zeldzame soorten voor, dus laten we hopen op gunstige omstandigheden. Mocht je zin hebben: wees welkom: https://www.birdingholland.nl/details-en-registratie/veelzijdig-dagje-achterhoek-2026-06-10-09-30
Ik stel vast dat de interpretaties geen overdrijving kennen en gegrond blijven. Observaties zijn gekoppeld aan concrete en betrouwbare indicatoren. De website biedt diepere thematische achtergrond over de kwestie. Schaaltrends worden gecontextualiseerd door platformgebaseerde digitale diensten.