PRIVÉ-EXCURSIE: RUILEN? EEN OTTER TEGEN TWEE UILEN?

Gisteren (donderdag) mocht ik (Martijn) eindelijk aan de bak voor de eerste privé-excursie van 2021. De Australiër Henry had zijn Nederlandse vriendin een dag vogels kijken met ons cadeau gedaan en de keuze voor viel (uiteraard) op Noord-Nederland; daar is het immers vogeltechnisch te doen dezer dagen, naast uiteraard de Zeeuwse Delta. Gids Lazar Brinkhuizen had dit kalenderjaar al twee succesvolle dagen achter de rug en had, naast de inmiddels haast gebruikelijke soorten, op één van de tours zelfs de Oehoe weer eens te pakken gehad, dus de lat lag hoog!

Oehoe, Lauwersmeer, 7 januari 2021 (Foto: Lazar Brinkhuizen)

De afgelopen jaren heb ik als gids een aantal lessen geleerd en de excursie van vandaag bleek een aantal van die lessen in zich verenigd te hebben. Het is altijd goed om ze weer even op te frissen bij aanvang van een nieuw excursiejaar: - Neem een excursie en soorten nooit als vanzelfsprekend aan. Zoals u inmiddels heeft kunnen lezen lukt het ons heel vaak om de gewenste soorten voor u te vinden, maar in het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Ook na tien keer slagen kun je de elfde keer zo maar wat missen. - De gids vindt het vaak vervelender om een soort te missen dan de deelnemers. Als je weet hoe het kan zijn, wil je eigenlijk dat het altijd zo is (perspectief gids). Als je met open vizier een dag in gaat, ben je blij met wat je ziet en snap je dat niet alles altijd lukt (perspectief deelnemer). - De natuur verrast je steeds weer en elke excursie brengt onverwachte momenten en soorten. Je kunt de route plannen en kansrijke locaties kennen voor doelsoorten, maar het is (gelukkig!) een illusie om te denken dat je een dag naar je hand kunt zetten.

- Je moet altijd naar buiten, weer of geen weer. Er is altijd wat te doen, altijd wat te zien en zelfs op mindere dagen stelt de natuur je nauwelijks teleur. - De deelnemers van onze excursies zijn zonder uitzondering ontzettend leuke en enthousiaste mensen. Gidsen voor Birdingholland.nl voelt dan ook niet bepaald als werken; het is een voorrecht om met fijne mensen in de natuur te mogen zijn. - Er zijn geen betere manieren om even geheel aan de buitenwereld en het nieuws te ontsnappen dan door middel van een dagje de natuur in! Deze lessen echter waren stof tot reflectie toen ik na afloop van de dag terug reed. Toen ik mijn gasten 's ochtends ontving, startten we zoals inmiddels gebruikelijk met een kort ritje naar de plek waar zich een paartje Bosuil ophoudt. Het was echter nog nauwelijks licht, de lucht was leigrijs en de motregen wasemde gestaag op de voorruit; als ik een Bosuil was dan wist ik het wel, maar ik hoopte vurig dat mijn inlevingsvermogen in uilen me in de steek zou laten. Dat bleek helaas niet het geval, want de vogel(s) zaten niet in de gebruikelijke boomholte en ook in de nabije omgeving kon ik ze niet vinden. Een valse start, dus, en met de weersomstandigheden die er ook na de tevergeefse zoektocht nog niet heel hoopvol uitzagen, had ik er heel even een hard hoofd in. Maar gelukkig zijn er dan altijd de Ransuilen; deze hebben ons in al die jaren nog nooit teleurgesteld en ook vandaag zorgden ze weer voor een prachtige belevenis. Vanwege het gebrek aan degelijk licht heb ik bij wijze van uitzondering een keer geen foto's gemaakt, maar geloof me: ze lieten zich geweldig zien (door de telescoop kon je de veertjes op de koppies tellen) en hun aanwezigheid werd zeer gewaardeerd! Dat gaf de burger moed en toen ook de regen langzaam minder werd zag de nabije toekomst er alweer een stuk vrolijker uit. We zetten derhalve koers richting Lauwersmeer. De uitkijkheuvel aan de zuidwestkant van het gebied is vrijwel altijd een succes. Niet alleen is het landschappelijk één van de mooiste locaties van het nationaal park met een fenomenaal, weids uitzicht, met wat geduld zie je hier (dankzij de 360 graden panorama) eigenlijk altijd wel leuke soorten. Na een korte glijpartij over een modderig begin van het pad kwamen we bij de heuvel terecht en daar begon wat achteraf bleek het mooiste uurtje van de dag en nu al één van mijn persoonlijke hoogtepunten van dit excursiejaar (zo niet, dan moeten er wel heel grootse dingen staan te gebeuren)! De eerste soorten die we in de kijker kregen waren enkele roofvogels, waarvan de Blauwe kiekendieven het meest in het oog sprongen. We zagen enkele vrouwtypes (dus of volwassen vrouwtjes, of jonge vogels, die er allemaal min of meer gelijk uitzien), maar gelukkig ook een volwassen man. En eigenlijk kun je pas dan zeggen dat je écht een Blauwe kiekendief hebt gezien ;-)

Man Blauwe kiekendief, een schitterende soort!
Vrouw Blauwe kiekendief

De Baardmannen wilden niet omhoog komen en die hoorden we dus alleen, maar het groepje zangvogels dat zich langzaam naar de heuvel leek te verplaatsen kwam daar uiteindelijk wel terecht en zeker drie Vuurgoudhanen toonden zich uiteindelijk in volle glorie. Zo veel kleur op een grijze dag; het doet haast pijn aan de ogen ;-)

Vuurgoudhaan

Maar toen barstte het echte geweld los. Het begon met de Zeearenden. We zagen er al vlot drie zitten, maar die zaten zo ver weg dat het zelfs met de telescoop niet bepaald een topervaring was. Echter, na een tijdje kwam er wat actie in vooral twee jonge vogels, en waarop je hoopt maar wat eigenlijk nooit gebeurt, gebeurde nu wel: de beide vogels begonnen het gebied over te steken en kwamen recht op ons af gevlogen! Eentje passeerde uiteindelijk op een metertje of 200 (al zeer genietbaar), maar de tweede kwam letterlijk over ons hoofd! We konden 'm in de ogen kijken en we zagen ook dat het een vogel was die een zender meedroeg op z'n rug. Het is dus een exemplaar dat mee doet in een project van de werkgroep om te achterhalen waarheen de in Nederland geboren Zeearenden uiteindelijk uitwaaieren. Helaas was het nog steeds heel donker, dus de foto's zijn niet bepaald prijswinnend, maar ik hoop dat ze wel een indruk geven van de ervaring. En op één van de vogels zijn de zender, de kleine zonnepaneeltjes en de ringen duidelijk te zien!

De eerste jonge vogel die passeerde.
En de tweede; dit was haast eng, zo dichtbij ;-)
Hier zie je de zender duidelijk op de rug zitten.
En hier nogmaals.