LAST MINUTE DRAAIHALZEN FOCHTELOËRVEEN: BONUSDAG VOL SPECIALITEITEN!

Het Fochteloërveen behoort sowieso al tot de mooiste gebieden van Nederland, maar in de zomermaanden is het één van de weinige gebieden die er eigenlijk alleen maar interessanter op worden. Is er vanaf midden juni in de "vogelwereld" sprake van een soort interbellum tussen de voor- en het najaar, het Fochteloërveen bloeit in deze maanden letterlijk en figuurlijk op. Niet dat het er barst van de vogels, overigens; daarvoor is hoogveen een net iets te eenzijdig landschapstype. Het zijn echter de specialiteiten die het 'm doen. Bijzondere en bijzonder mooie soorten die zich hier thuis voelen, natuurlijk in combinatie met het prachtige en weidse hoogveenlandschap; dat alleen al is een schaars goed in Nederland.

Tijdens de groepsexcursie van vorige week mocht ik (Martijn) al een aantal mensen uitgebreid kennis laten maken met het gebied en stuitten we zowaar op een soort die we daar nog niet eerder waren tegengekomen en die een aangename toevoeging was op het toch al spectaculaire soortenarsenaal: De Draaihals. Dat deze charismatische spechtensoort in de omgeving broedt, wist ik natuurlijk, maar de "nieuwe" (dat wil zeggen: voor ons nieuwe) locatie en actuele situatie boden enkele prettige voordelen. Het ruige gebied waar de vogels (want het ging om zeker 3-4 vogels) zich ophielden was netjes omheind, zodat je alleen van verantwoorde afstand kon toekijken. Daarnaast bleek het te gaan om een nest met uitgevlogen jongen, die dus de kwetsbaarste fase voorbij waren. Die twee facetten samen maakten dat we dus prima een kijkje konden nemen zonder ook maar enig gevaar om deze kwetsbare soort lastig te vallen met onze aanwezigheid.

Dat bracht me ertoe om een eenmalige last minute excursie te organiseren rondom deze zeer gewilde soort. Hoe prachtig is het immers om ze in Nederland, in een natuurlijke habitat te kunnen aanschouwen. Dat wij niet de enigen zijn die heel blij worden van deze soort bleek wel; binnen enkele uren was de dag volgeboekt en derhalve troffen we elkaar maandagochtend op het ontmoetingspunt, waar we meteen werden verwelkomd door een "song battle" van twee mannetjes Spotvogel.

Tien minuten later wandelden we het veen op en nog eens tien minuten later stonden we op de plek waar het zou moeten gebeuren. Het regenfront was net weggetrokken en blijkbaar zaten de vogels nog even op te drogen; in het eerste uurtje was de activiteit nogal laag. Maar toen het eenmaal begon op te klaren, dienden de eerste leuke soorten zich aan. Een Havik vloog over en het paartje Grauwe klauwier, dat overigens niet meer lijkt te broeden/te voeden, liet zich bij tijd en wijle erg mooi zien.

Grauwe klauwier
Vrouw Grauwe klauwier
Het paartje samen

Niet lang daarna was het dan ook raak met de doelsoort van deze dag. In hetzelfde struikje als waar de Grauwe klauwieren hierboven ook zitten kwam vanuit een laag, beschut plekje een jong omhoog, dat af en toe werd gevoerd door een volwassen vogel. Af en toe werd er, om het plaatje compleet te maken, ook geroepen/gezongen. In de momenten die volgden zagen we de vogels zo af toe zitten; soms mooi vrij, soms wat verscholen, maar wel altijd op redelijke afstand. Ze waren, zeker door de telescoop, prima te zien, maar foto's maken was niet echt makkelijk (maar verstoring lag dus ook niet op de loer, en da's veel belangrijker). Onderstaande foto's geven een indruk, maar zijn 100% crops.

Draaihals, een/de jonge vogel.
Oudervogel met voer
Juveniele Draaihals
Oudervogel op weg naar het laag zittende jong.

Het duurde dus even, maar we kregen waar we voor kwamen: Nederlandse Draaihalzen, die binnenkort alweer zullen vertrekken voor een winter beneden de Sahara. Laten we hopen dat we ze volgend jaar weer mogen verwelkomen; ze zijn een lust voor het oog!

Naast de Draaihalzen werden we overigens ook af en toe afgeleid door o.a. Blauwborst, Geelgors, Paapje, maar ook Boomvalk en Grauwe kiekendief. De laatste soort is erg schaars hier en betrof hetzelfde (tweedejaars) exemplaar dat ik hier afgelopen donderdag (tijdens een voorbereidingsrondje) ook aantrof.

Boomvalk in vol tegenlicht
Het einde van een Grote keizerlibel ;-)
Grauwe kiekendief. Deze foto is van afgelopen donderdag en betreft hetzelfde exemplaar. Ik kon ditmaal echter geen bruikbaar plaatje maken door afstand, tegenlicht en luchttrilling.

In principe was de excursie hiermee al meer dan geslaagd en feitelijk afgelopen, maar als ik er toch ben, maak ik natuurlijk altijd nog even een rondje en de deelnemers (die er immers ook waren en soms van ver waren gekomen ook) waren natuurlijk van harte uitgenodigd om mee te gaan. Twee doelsoorten die vanuit de deelnemers werden aangedragen: Kraanvogel en Boomkikker. De eerste is natuurlijk het uithangbord van het gebied en zijn doorgaans wel ergens in of rond het gebied te vinden, de tweede is een lastige. Ze zitten er wel, maar nergens in heel grote aantallen en het weer/te tijd is ook niet het allergunstigst voor deze soort. Maar wie niet waagt, wie niet wint.

Welnu, de Kraanvogels gingen ditmaal wel heel soepel. Al bij de eerste stop was het raak met niet minder dan 13 exemplaren. Ook deze vogels liepen op afstand, maar ook dat is prima; ze konden daardoor ongestoord foerageren en wij konden ze door de telescoop prima bekijken. Het zijn indrukwekkende en mooie vogels, hoe vaak je ze ook ziet!